Stikelstekker

  Lelylijn: Optimisme feroaret yn pine yn de holle   Optimisme is in moai wurd. Der sprekt hoop út. Optimisme makket ús dagen lichter en soarget foar in gefoel dat we dingen oankinne. In positive vibe, yn nijmoadrich jargon. Mar der is ien grutte útsûndering by it brûken fan it wurd optimisme. As je it yn hannen jouwe fan plannemakkers. Dan feroaret optimisme geregeld yn pine yn de holle. It is net al te dreech om in stik as wat foarbylden te neamen. It Saailân, dat mei Abe Bonnema syn legaat fan 18 miljoen úteinsette en by oplevering mear as 120 miljoen koste hat. It stille drama dat dêr plakfûn hat mei ûndernimmers yn de achterlizzende gebouwen dy’t jierren op tok hâlden binne en nea kompensearre. Nimmen hat it der oer, mar rin mar ris troch de kelder fan it Saailângebou. Hast gjin winkel mear te bekennen. Noch ien: It Polderhoofdkanaal. As je dat wurd yn de gemeentehûzen yn Drachten en Beetstersweach sizze, sjitte der noch altyd minsken spontaan yn de stress. Yn Drachte...

Zelfmoord/Zelfdoding Momenteel pleegt elke week minstens één boer in Engeland en Wales zelfmoord. In 2018 zijn 89 boeren op die manier om het leven gekomen. In de landen om ons heen worden alle gevallen van zelfmoord in lijstjes vermeld, die aangeven in welke sector ze plaatsvinden. Dan krijg je een beeld van waar de knelpunten zitten. In Nederland gebeurt dat helaas niet, maar je kunt er bijna vanuit gaan dat de cijfers procentueel niet veel zullen verschillen. Hoe komt iemand op het punt dat hij of zij denkt dat het beter is om er niet meer te zijn? Vaak gaat het om gewone mensen waar je niets of bijna niets aan gemerkt hebt. De schok voor de achterblijvers is enorm. De kracht van woorden, of je ze spreekt of ergens opschrijft in een blog of artikel in een krant, is veel groter dan je op het eerste gezicht zou denken. Omdat er de laatste tijd veel vanuit de onderbuik wordt geschreven en gepraat, komen de woorden nog harder aan. Zelfs in de agrarische wereld is er grote be...

Er was eens een gedeputeerde... Dat zou de standaard opening van een sprookje kunnen zijn, maar deze column is geen sprookje. Als het een sprookje zou zijn, had ik het ‘De Duivelse Kaasstolp’ genoemd. Ik heb naar aanleiding van alle polarisatie van de afgelopen weken wel weer even gedacht aan wat deze gedeputeerde in het Friese Provinciehuis tussen de wandkleden van Claudy Jongstra tegen me zei. Of beter: wat deze gedeputeerde mij heeft uitgelegd. Als je in de democratie op een bepaalde plek belandt waar je jezelf bestuurder mag noemen, vindt er een proces plaats. De gevolgen van dat proces heb je vaak niet eerder in de smiezen dan wanneer je, al of niet gedwongen, die positie weer moet afstaan. Ik neem deze gedeputeerde als voorbeeld. Er zijn verkiezingen, jouw partij mag na de formatie een gedeputeerde leveren. Jij bent de uitverkorene. Dan ga je midden op een ronde kaasplank zitten. Van alle kanten komen mensen die je goede raad in het oor fluisteren. In eerste instantie...

Kiloknallers en bioboeren We stonden in de rij voor de kassa. Bij de Action. Daar sta je bijna altijd in de rij, want de meeste Nederlanders gaan geregeld naar de Action. Voor ons stond een vrouw. Daarover later meer. Naast de Action is de Aldi, waar je het gros van de lokale miljonairs ook tegenkomt. De meeste mensen willen nu eenmaal niet de hoofdprijs betalen als het op een andere plek voor de helft te koop is. Een voorbeeld van deze stelling kwam ik dit jaar tegen bij één van de verkoopacties van Friese boeken. We moesten naar een bepaald adres waar iemand met de pin wilde afrekenen, veel mensen hebben geen contant geld meer in huis. We kwamen op een erf waar drie megastallen stonden. Daar rekenden we een Fries prentenboek af en ik vroeg welk vee er in die stallen stond. Vleeskuikens, was het antwoord. Van die goedkope kiloknallers. Ik vroeg of daar nog wat mee viel te verdienen. Daar kreeg ik een bevestigend antwoord op. De reden laat zich raden. Deze week las ik een art...

Ha jim wolris nei in debat yn it Ingelske Lagerhuis sjoen? Dat is polityk besjoen ien fan de meast nijsgjirrige saken dy’t der te sjen en foaral te hearren is. Dy Britten ha fansels in tradysje fan hjir oant Tokio wat polityk oanbelanget. Hjir yn Nederlân sitte de folksfertsjintwurdigers yn ergonomysk ferantwurde draaistuollen, jim sille se grif wolris sjoen ha. Alle lúkse fan de wrâld. Je soenen sizze kinne dat se mei al dy gemakken ek wol in bytsje útnoege wurde om oan it plús te kleven, mar dat is miskien wat foar in oare kear. Yn it Britske Lagerhuis leit it al even oars mei de deistige omstannichheden. Litte we begjinne mei de opstelling fan de kampen. By wichtige debatten sitte de dames en hearen as hearingen yn in tonne. Kont tsjin kont en skouder tsjin skouder. Je meie hoopje dat se wat knappe deoderant brûke, want der is gjin ûntkommen oan as der ien switterich rûkt en jo ha de pech dat je neist dy persoan sitte. Romte om even te ferskowen of de fuotten te strekken is der ...

Wat in ergernis is, hoe ik jim net te fertellen. De measte minsken ergerje harren op regelmjittige basis wol ergens oan. Dêr ergerje oaren harren dan wer oan en sa ha je samar stof foar in top tsien oan ergernissen. Yn de iere simmer is dit in weromkommend fenomeen. Ha we op de ein fan it jier te krijen mei muzyklistjes en oersjoggen fan it jier dat sawat efter ús leit, om dizze tiid hinne komme de ergernissen op it aljemint. No, it blykt dat wy ús hjir yn Nederlân allemachtich ergerje kinne. Leafst oan de meast nutleaze saken, want dan hâlde je praat. Dizze wike wie it ferkear oan bar. De bekende saken kamen foarby. Bumperkleve, te hurd ride, links riden bliuwe op de sneldyk, ride mei drank op of sa stoned as in knyn achter it stjoer krûpe en drompels yn de dyk. Samar wat foarbylden. No ha ik dêr wol wat myn betinkingen by. Bumperkleve bygelyks. Dat fenomeen docht him foar as de klever wat hurder wol as syn foargonger. Dy soe ynstee fan him daliks te ergerjen ek even nei...

We leven in bijzondere tijden Deze week maakte Fryske Gea directeur Henk de Vries ons in een filmpje op een ouderwetse flip-over in een paar halen met en rode viltstift duidelijk dat het slecht gaat met de insecten. Volgens hem is de vijandige omgeving schuldig aan het feit dat het ook in de door het Gea beheerde gebieden niet goed gaat. Dezelfde dag las ik een artikel op de site van het Dagblad van het Noorden. Daar vertelde de journalist het verhaal van Diny Zwart uit Mantinge. Mantinge ligt tussen Emmen en Hoogeveen, midden tussen een paar natuurgebieden van Natuurmonumenten. Ze vertelde over het Mantingerveld, volgens Natuurmonumenten één van de mooiste stukken heide van Drenthe. Mevrouw Zwart woont al veertig jaar in die contreien en zegt dat Natuurmonumenten er mede schuldig aan is dat het zo slecht gaat met de insecten. Ik citeer een stukje:       ‘’Eerder leefde er nog van alles in het Mantingerveld. Niet alleen een enorme variatie aan insecten, maar...