woensdag 29 april 2015

Nije webside

Bêste besikers fan Stikelstekker. Fan hjoed ôf hat Stikelstekker in nij plak op it www, mei de ekstinsje .frl

Jim ha dit plak de ôfrûne jierren manmachtich besocht, dêrfoar in soad tank. Dit is myn lêste post op stikelsekker.blogspot.com.

Klik op dizze link foar de nije Stikelstekker: http://stikelstekker.frl/

woensdag 22 april 2015

Rabiate flauwekul

Eugéne Roorda, Phillippus van der Meulen en Ernst Bruinsma yn it nijs

Juster spruts ik mei immen dy't op myn fraach: 'It stie yn de krante, hast it ek lêzen?' sei:
'Ik lês in goede krante.'

Der binne aardich wat definysjes fan rabiaat. It is leau ik gjin Frysk wurd, mar dat makket neat út. In pear betsjuttings:

1: Als je op een boze manier totaal door een idee of ideaal in beslag bent genomen
2: Fanatiek
3: Fel
4: Verwoed
5: Doldriftig
6: Woedend
7: Bezeten  
8: Dolzinnig.
9: Dol

De Ljouwerter Krante joech by de ynstjoerde stikken romte oan in eigen redakteur om oer de foars en foaral de tsjins fan it jaan fan Gryksk en Latynsk op it gymnasium te kedizen. Op himsels al in tige nuvere saak, want wêrom net yn in opinystik? In pear oeren letter waard LC redakteur Phillippus van der Meulen op Facebook al aardich troch de mangel helle troch Afûk útjouwer Ernst Bruinsma, dy't sei dat Van der Meulen mar better op in troch himsels oanrikkemindearre survival gean koe. De sfear by de kulturele, sjoernalistike en oare elite yn De Hoofdplaats like hjoed wat bekuolle...    

Hawar, der steane wol mear frjemde saken yn de krante. De lêste tiid in soad oer it ûnderwiis yn ús lân, it ûnderwiis dat slim ferâldere wêze soe. Wy hoege neat oer it ferline te witten, it iennichste dat we witte moatte is hoe't we sa goochem mooglik mei in tablet of in iPad omgean moatte. Dêr kinne wy alles op fine. Ek dat yn 1940 oant 1945 nochal wat barde en sa. Hoege wy net mear te learen. Opsykje is better. Talen? Sjineesk. En kompjûtertaal. En de taal fan de manlikheid. Kom ik daliks op werom, want ek dat stie yn de Ljouwerter krante.

Ambachten litte wy troch Poalen of aanst troch robots dwaan en ien fan de moaiste fiersichten is in basisynkommen foar alle minsken. En ek net te ferjitten: oeral wer skriezen yn de greiden. De boel sa ynrjochtsje dat de driuw om ek noch mar in flikker út te finen alhiel fuort falt. Wa't dy woarst oan de tinkers fan dit lân foarholden hat mei wolris in boekje mei siswizen út de biblio... O, nee. Dy binne der hast net mear. En skiednis is oerstallich, dus de spreuk: Voor wat hoort wat, is dat dan grif ek.
As der gjin driuw mear is, wurdt it kreative part fan it brein oer in oantal generaasjes ek terminaal, dan falt der allinnich yn de skiednis noch út te finen hoe't je ek alwer kreatyf wêze koenen. Lokkich ha we de tablet en de iPad noch, alles bliuwt bewarre yn de database fan it libben. Minsken leare yndie neat fan de skiednis. Want as se de skiednis net mear bestudearje, kinne se der neat fan leare.  

In het laatst der dagen zult gij vreemde (ver)gezichten zien...

Mannen fan Fryslân, de tiid is kaam om jim te ferheffen en sjen te litten dat jim reptile brein better wurket as dat fan de oare helte fan de wrâldbefolking. Want as Eugéne Roorda (neamd nei paus Pius de tolfde, want der stie XII en ik ha Romeinske sifers leard) dat seit, is dat fansels sa.
Ik kin my yntinke dat der dochs noch wol in pear Friezen binne dy't net witte wa't dizze eunuch, eh, Eugéne is. Eunuch, hoe kom ik der by, dy ha gjin ballen, en dy hat menear Eugéne omraak en dêr is er wiis mei. Hy fynt sels dat de iennichste wearde yn de nije rjochtsoarder wêze sil hoe't jo de ballen rêde moatte. No, ju. Der sieten ek noch 'enkele tientallen' grif tige wanhopige ûndernimmers en oare hoantsjes yn de seal om dizze popie Jopie oan te hearren.

Ik krige jokte oan de sek doe't ik it lies. Mar ik ha dan ek net yn tsjinst west, dus gjin echte man. Roorda syn stellings komme op my oer as (sa as ek ris yn de Ljouwerter Krante te lêzen stie) de Friezen rangskikke yn keatsers en net keatsers. Dêr wienen ek in pear grutte tinkers mei anneks, leau ik.

Krekt as soenen jo út dizze kritearia ek mar foar in gram de definysje fan wat manlikens en Frysk is filterje kinne. Je soenen der rabiaat fan wurde.

No woenen jim fansels graach witte mei wa't ik sprutsen ha. In les út de skiednis is dat swije soms better is as prate. Yts mei sulver en goud. Googleje it mar ris foar de krekte folchoarder.   


   



maandag 20 april 2015

Tegeltjeswijsheden op moandei

Korte lijnen a.u.b

10.34 telefoan.
'Ja, jo prate mei ... Efkes oer de ôfspraak fan 11.00. Wy ha in ferkeard ûnderdiel krigen.'
'O, mar dat is al wat let om dat noch te melden... ik tink dat de frou al ûnderweis is.'
'Ha jo ek in mobyl nûmer fan jo frou?'
'Ja, mar foardat ik dat jo trochjûn ha en sa...'
'Hoe dan ek, ik ha net it goede ûnderdiel.'
'Leuk is dat. Wy ha der oars alles foar plend. 11.00 by jo, dêrnei de APK keuring omdat jo seinen dat er grif ôfkard wurde soe as er der sa foar kaam. En no belje jo goed 20 minuten foar de tiid alles ôf?'
'De auto kin in prinsipe wol foar de keuring...'
'O, no ynienen wol? Mar dat is pas oer twa oeren.'
'Hoe dan ek...'
'Ik sil besykje har te beljen.'
'Dan belje ik jo aanst wol wer ris werom oer in oare datum.'

Toet..toet..

De nekhierren stienen dus al rjocht oerein. Jo binne sels op lokaasje, kinne der net folle oan dwaan. Oan it wurk. Alles goed regele sa't it like. Dus komt der in klap op.

10.36
Besykje kontakt te lizzen mei frou en mem. Net goed foar it hert. De frou is al ûnderweis en mem soe har ophelje, dus dy sil ek wol sawat te plak wêze. Skrik o skrik, der wurdt opnaam.

'Ja, wat is der?'
'Se ha it ferkearde ûnderdiel, dus kinst wol wer werom komme.'  
'O, mar ik bin al hast yn It Feen. Wat sil ik no?'
'Kom mar werom, want it hat gjin doel om...'
'En mem?'
'Dy sil ik belje, en de garaazje ek. Alles moat mar in dei letter.'
'Grrr... No ja, it sil wol net oars kinne...'
'Eh, nee. Ik wie eins oan it wurk...'

10.40
De meanmasine lake my yn it gesicht út. Ik hie hast sin oan wat, mar dochs earst mar wat troch belje. Mem net te berikken, mobyl is wat foar jonge minsken, dus kânsleas. Frou yntiids ek yn petear, wylst se dat oars ridendewei nea docht. Nuvere saak, mar it sil wol. Earst de garaazje belje.

'Ja, goeie, De Jong. Wat is der loos?'
'No it sit sa, de auto soe oars mei in nij ûnderdiel nei jim takomme om foar de keuring...'
'Ja, dat stiet hjir yn de planning.'
'No, hy komt net, want sa en sa.' (stoom út earen)
'Och heden. Hie it dan gewoan by ús dwaan litten...' (touché...)
'Ja, dat hie yndie better west mar it is al sa. Soe it in dei letter op deselde tiid ek kinne?'
'Efkes sjen... Ja, is goed.'
'Super. Sorry foar de oerlest...'
'Hindert neat, de Jong. Oant moarn!'

10.44
Mar efkes belje nei dyselde dy't it ferkearde ûnderdiel binnen krige, want as ik oan it meanen bin fernim ik net dat se my belje. Fatsoenlik fan my, tocht ik sa.

10.45
'U bent verbonden met ... toet, toet... Hallo, waarmee kan ik u helpen?'
'Ik hie eins in ôfspraak om 11.00, mar dat koe net trochgean, dus no bin ik wat oan it regeljen...'
'Wat is uw kenteken?' (stadichoan begjin ik te flippen...)
'Gjin flau idee, mar kinne jo my efkes trochferbine mei de saak op It Feen, want dy...'
'Nee, de planning wordt hier gemaakt, dus ik moet toch echt uw kenteken...'
'Bêste mevrouw, ik freegje it noch ien kear. Soenen jo my trochferbine wolle mei de saak op It Feen, want dy menear wit fan de hoed en de rand en dan hoech ik alles net wer út te lizzen, boppedat bin ik boppe de 40 en dan witte jo gjin kentekens mear...' (besykje der noch wat humor yn te krijen. Bin al 2 jier fan it smoken ôf, mar soe in moard dwaan foar in bêste haal oan in Javaanse Jonges peuk)
'Dat kan helaas niet, maar als u mij nu uw ken...'
'Mevrouw, dank u wel voor de moeite. Prettige dag verder.' (gogogogoogogogogogogogogogdgloeiendegoododododaasdasdasdfasasgrrrr)

10.50
Frou belje. 'Degene die u probeert te bellen is in gesprek...' (Seis kear besocht)

10.52
Voicemail. 'Nummer ... heeft u gebeld, maar geen bericht achtergelaten. (godofogsfgosgaofogodgloeiendegodgosasfs!!! Sprek dan wat yn, dan kin ik werom belje!!!)

10.53
Voicemail. 'Nummer ... heeft u gebeld, maar geen bericht achter gelaten ( de tegeltjes wijsheden skalle troch myn RamVan)

10.54
Voicemail. 'Nummer ... heeft u gebeld, maar geen bericht achtergelaten. (As de duvel sjonge kin, ha ik him imitearre)

10.54
Telefoan! 'Ja, jo prate mei ... fan ... Ik hearde dat jo werom belle hienen?'
'Fan wa hearden jo dat?'
'Fan de dame fan de planning.'
'O. Ik soe jo efkes werom belje, mar dat wie net mooglik. Sy koe jo dus wol berikke?'
'...'
'Mar wat wie der?'
'Moarn is it ûnderdiel der. Jo kinne de hiele dei wol komme.'
'Ja, dat sil 't wol. Ik sil wol efkes hearre hoe en wat it no sit mei ús planning.'  

10.55
Frou mar wer belje. 'Ja, wat is der?'
'Wat der is? Ik belje ferdomme de heale wrâld op, nimmen nimt op en as se my werom belje sprekke se neat yn...'
'Ik koe dy net werom belje, want myn telefoan wie fan de stoel mitere en op de A7 binne net folle parkearplakken. Boppedat hie ik wat ynsprutsen yn dyn voicemail, mar skynber net goed ôfsletten, dat no is myn beltegoed op.' (Ahum. Dochs siet hjir wol in humoristyske boaiem yn. Letter hearde ik yndie in minutenlang neat op de voicemail, ûnderbrutsen troch in prachtich: 'Wat in klojo, ryd dochs troch, man!!!' In normale frustraasje op de wei, sille wy mar sizze. Myn fokabulêr wie yntiids gâns wreder)

10.57
'No, it kin moarn allegearre wol. Deselde tiid en sa. Hasto mem noch belle?'
'Noch net, dat wol ik mei it fêste tastel dwaan, myn oare kin ik noch ien tel mei belje, sei it stomme ding.'
'Leuk. Ik bin dus in healoerke letter thús foar it iten.'
'Wat? Dan pas?'
'Ja, der wie wat fertraging, hoe en wat wit ik net mear.'

10.58
Noch net in meter meand. Ien opmerking spoeke my troch de kop om. Dizze: 'Och heden. Hie it dan gewoan by ús dwaan litten...' (touché...)

11.00
Garaazje belje. 'Ja, mei ... Dêr binne jo al wer, de Jong?'
'Brek my de bek net iepen. Kinne jo dat ûnderdiel ek dwaan?'
'Fansels wol. Wolle jo ek in ruilauto mei?'
'No, ik tink dat de frou dat wol moai fynt, ja.'
'Tink ik ek wol, dy hoecht hjir net it hiele skoft te wachtsjen. Jo bringe him mar as it jo past, de auto stiet klear...'

Probleem opgelost

Letter die bliken dat mem al braaf om 10.45 siet te wachtsjen. Dy wie dus ek net te berikken, omdat se mar in eintsje te toeren west hie. 'Ik hie de auto no dochs út de garaazje en safolle rydt er net, dus ik ha in slach troch ît Wâld dien...'

11.02 Meane. Flokkendewei.



zondag 19 april 2015

Bracket

Wy fan Stikelstekker binne folslein transparant, dus is it ek gjin probleem om de Stanley Cup Bracket Challenge hjir del te setten. It wurdt wolris wer tiid foar in Kanadeeske winner, Montreal liket my de iennichste dy't yn de buert komme kin. Wy sille sjen!



woensdag 15 april 2015

Frisselje

Nei oanliding fan in lyts item dat ik hjoed fûn. It is in sturtlearke. 

Soe it noch dien wurde? Foar ús wie it as bern de gewoanste saak fan de wrâld. Sturtfrisselje. Je namen in stik pickuptou, tearden it dûbel op in lingte fan in sentimeter as fjirtich, snien it tou troch mei de F. Herder dy't je standert yn de bûse hienen, fiken noch in selde stik tou ôf dat krekt wat langer wie en knopen dat yn de midden oan it oare sadat je trije toutsjes hienen dêr't je mei flechtsje koenen. 

Dan namen je in part fan it hier fan de sturt fan in ko en begûnen te flechtsjen. By ien fan de toutsjes flochten jo it sturthier mei yn. As je hast oan de ein wienen, draaiden je it flochten tou ta in bol en setten der in dûbele knoop op. De einen op deselde lingte ôfsnije en: Klear. 

Dêrnei koe it learke dat oan de sturtline siet oer de frissel hinne helle wurde. As ekstra koe der ek noch in knoop op it learke makke wurde sadat de sturt net maklik los kaam en yn de jarre lizze koe te griemen. As alles goed gie hienen je in stik as 20 kij op de lange rige mei útplúze sturten dy't krekt wosken wienen, mei nije frissels en hielendal in moai gesicht wie it as der ek noch nije wite sturtlinen mei nije learkes oanbrocht waarden. 

Soks moast eins op de earste sneon neidat de kij binnendoar kaam wienen. Dan wie it bûthûs himmele. As der dan molken wie, de groppe wie moai skjin en je hienen foar de earste kear hearlik rûkende kuil fuorre, wie it jûns by it ôfljochtsjen krekt in mearke. Alle kij leinen dan faak te wjerkôgjen, pûsten en blaasden fan klearebare noflikens. 

Alle nijmoadrige kontroleurs fan de voedsel en waren grapmakkerij ha nea, mar dan ek echt nea meimakke hoe't in beslach fee op in Fryske stâl folslein tevreden harren deljoech en jo tankber in slik mei de rûge tonge oer de hân joech. As it bûten stoarme, reinde en it binnendoar noflik en droech wie. Praat my net fan dat vega-folk dat mient te witten hoe't in ko oer saken tinkt. Ik ha it sels meimakke. Eat dat sy net sizze kinne. 

Henriëtte 9 wie myn knuffelko. As ik de mjukserij oansetten hie, gie ik altyd op har skouder sitten. Sy bleau gewoan lizzen en lei de swiere holle dan op myn knibbels en sleat de eagen. It wie it fêste ritueel, wy ha dat jierren sa dien. 

Ik sil it myn libbenlang net ferjitte. De rook, de lûden, de ienfâld en it moaie fan alles dat yn in Fryske stâl sa kenmerkend wie.

Dat seach der dan sa út. Heit en ik by de bikskarre.